Tại sao nói trẻ em học tiếng dễ hơn người lớn?

Dù là học tiếng mẹ đẻ hay học tiếng nước ngoài, trẻ em bao giờ cũng học dễ hơn người lớn. Chúng ta hãy đọc đoạn mô tả dưới đây về hiện tượng này của nhà học giả, nhà văn thiếu nhi Liên Xô (cũ) Mikovski:

“Hãy cứ thử tưởng tượng chứa chất một “lô” quy tắc ngữ pháp nhiều đến như vậy vào cái đầu bé bỏng đáng thương của con trẻ mà ta thấy rùng thình. Thế nhưng, đối với trẻ nhỏ lại như chẳng có chuyện gì xảy ra vậy. Các em thích ứng dễ dàng với những tình huống rối như mớ bòng bong đó, chỉnh lý, sắp xếp những thành phần từ ngữ rối mù ấy thành quy tắc, đâu vào đấy. Các em cứ làm như thế một cách thản nhiên, chẳng hề để tâm đã tốn mất bao nhiêu công sức.

Trẻ học tiếng dễ hơn người lớn
Trẻ học tiếng dễ hơn người lớn

Tại sao trẻ em học tiếng nói nhanh và nhẹ nhàng như vậy? Qua nghiên cứu, các nhà tâm lý học phát hiện ra rằng, sự phát triển tâm lý của con người, cũng hệt như sự phát triển cơ thể, không diễn ra một cách đều đều. Có những giai đoạn lứa tuổi nhất định nào đó trẻ rất dễ hình thành hoặc nắm vững được một số mặt hoặc một số chức năng tâm lý cần thiết.

Các nhà khoa học gọi đó là giai đoạn phát cảm. Nếu như nắm được thời cơ, giáo dục đúng lúc, sẽ làm cho chức năng ấy phát triển khôn lường, ít tốn công mà hiệu quả lại tăng gấp bội; ngược lại, nếu bỏ lỡ mất giai đoạn này, việc học tập sau này sẽ rất khó khăn và chậm chạp. Vì vậy, giai đoạn này còn có tên là “giai đoạn then chốt”.

> Xem thêm:

Người nghiên cứu một cách có hệ thống đầu tiên “giai đoạn then chốt” này là nhà động vật học được tặng thưởng giải Nobel Áo Lorenz. Có điều, đối tượng thực nghiệm của ông là những con thú non. Về sau, được sự gợi ý của những thực nghiệm của Lorenz, các nhà tâm lý học phát hiện ra rằng, việc hình thành nhiều hành vi của con người cũng thấy có những “giai đoạn then chốt”.

Giai đoạn then chốt của sự phát triển tâm lý chủ yếu tập trung ở thời kỳ lứa tuổi ấu nhi
Giai đoạn then chốt của sự phát triển tâm lý chủ yếu tập trung ở thời kỳ lứa tuổi ấu nhi

Những công trình nghiên cứu gần đây cho thấy, “giai đoạn then chốt” của sự phát triển tâm lý chủ yếu tập trung ở thời kỳ lứa tuổi ấu nhi. Chẳng hạn: 2 – 5 tuổi là “giai đoạn then chốt” của sự phát triển khẩu ngữ; 4 – 7 tuổi là “giai đoạn then chốt” của sự phát triển ngôn ngữ viết.

Các chuyên gia tâm lý học cho biết, trẻ em 5 tuổi có thể nghe hiểu 2100 – 2500 từ đơn. Thời kỳ này nếu các em được học ngoại ngữ sẽ đạt hiệu quả rất cao. Còn sau 12 tuổi mới bắt đầu học ngoại ngữ sẽ rất khó phát âm “chuẩn”, đúng giọng điệu người nước ngoài. Thực tiễn dạy ngoại ngữ cho các em nhỏ nước ta cho thấy, học ngôn ngữ ở “giai đoạn then chốt” dễ dàng hơn các giai đoạn khác rất nhiều.